Türkçe Prompt Teknikleri — Dile Özgü İpuçları
Claude Türkçe’yi iyi anlar, ama Türkçe yazılan prompt İngilizce yazılan prompttan farklı tepki üretebilir. Türkçe’nin sondan eklemeli yapısı, tonlama nüansları, iş hayatındaki kalıpları farklıdır. Bu sayfa Türkçe-spesifik teknikleri anlatır.
Türkçe Performansı sayfası genel kalite tablosunu gösterir; bu sayfa prompt yazarken neye dikkat etmeli sorusuna odaklanır.
Önce Genel Prensip
Claude’un Türkçe çıktı kalitesi yüksek. Ama:
- Bazı iş kalıpları İngilizce kaynak materyallerden öğrenildiği için “tercüme kokusu” verebilir
- Kayıt (register) seçimi (resmî / samimi / orta) açıkça söylenmediğinde tutarsız olur
- Uzun bağlam içinde Türkçe’den İngilizce’ye kayma olabilir
Üç temel teknik bunları çözer.
1. Kayıt (Register) Açıkça Belirt
Türkçe’de iletişim kayıtları İngilizce’den daha katı:
| Kayıt | Örnek hitap | Kullanım |
|---|---|---|
| Çok resmî | ”Sayın [Unvan] [Soyadı] Bey/Hanım” | Resmî mektup, hukuki belge |
| Resmî-iş | ”Sayın [Ad] [Soyadı]“ | Müşteri yazışması, iş ortağı |
| Samimi-iş | ”Merhaba [Ad]“ | Tanıdık iş ortağı, kolega |
| Çok samimi | ”Selam [Ad]”, “Hey” | Yakın takım arkadaşı, sosyal medya |
Claude’a kayıt seçtirmeyin — siz seçin, açıkça söyleyin:
❌ “Müşteriye saygılı bir yanıt yaz.”
✅ “Müşteriye resmî-iş kayıdında bir yanıt yaz: ‘Merhaba [Ad]’ ile başla, ‘iyi günler dilerim’ ile bitir, ‘sayın’ kullanma.”
2. “İngilizce Kayma”yı Engelle
Uzun bir Türkçe sohbette Claude bazen İngilizce’ye kayar — özellikle teknik terim yoğunlaştığında:
- Kullanıcı Türkçe soru → Claude Türkçe yanıt → kullanıcı yine Türkçe → Claude bir cümle İngilizce, sonra geri Türkçe → 5 mesaj sonra çıktı yarı-İngilizce
Önleme:
CLAUDE.md içine net bir dil kuralı:
## Dil
Tüm yanıtların Türkçe. Teknik terim için İngilizce karşılık parantez içinde
verilir (örn. "akış (flow)"). Kullanıcı Türkçe yazdığı sürece İngilizce'ye geçilmez.
Sohbet içinde kayma görürseniz hemen düzeltin:
“Hatırlatma: lütfen Türkçe yanıtla. Teknik terim için Türkçe + parantez İngilizce.”
Hata Ayıklama sayfasında bu ve benzer dil sorunları detaylanır.
3. Eklemeli Yapı — Net Kelime Seçimi
Türkçe sondan eklemeli olduğu için aynı kavram farklı eklerle ifade edilir:
- “Yapıldı” / “Yapılmıştır” / “Yapılmış olur” — hepsi pasif geçmiş, ama tonlamaları farklı
- “Söylüyorum” / “Söylemekteyim” / “Diyebilirim ki” — aktiviteyi farklı yumuşatır
Promptta istediğiniz tarzı belirtmek faydalı:
“Resmî yazı: ‘yapılmıştır’, ‘edilmiştir’ kullan; ‘yapıldı’ kullanma.”
“Samimi yazı: ‘yaptım’, ‘gönderdim’ gibi kısa formlarda kal; ‘-mıştır’ kalıbı yasak.”
4. Sayı, Tarih, Birim Yazımı
Türkçe ve İngilizce yazım kuralları farklıdır:
| Kavram | Türkçe doğru | Yaygın hata (İngilizce kaynaklı) |
|---|---|---|
| Tarih | 26 Nisan 2026 | 04/26/2026 |
| Para | 1.500 ₺ | $1,500 |
| Ondalık ayraç | 3,14 | 3.14 |
| Binlik ayraç | 1.000.000 | 1,000,000 |
| Saat | 14:30 | 2:30 PM |
Claude bu kuralları çoğunlukla doğru uygular ama %100 değil. Önemli yazışmalarda kontrol edin veya promptta belirtin:
“Tarihler ‘GG Ay YYYY’ formatında. Para Türk Lirası ile sonda — ‘1.500 ₺’. Ondalık virgül, binlik nokta.”
5. Klişe Türkçe İş Dilini Engelleme
Claude’un eğitim verisindeki Türkçe iş dili klişe yüklü. Aşağıdakiler sıkça çıkar, ama profesyonel iletişimde anlamsızdır:
- “Sayın değerli müşterimiz”
- “İlginiz için teşekkür ederiz”
- “En içten saygılarımla”
- “Hoş bir gün geçirmenizi dileriz”
- “Ekibimiz konuyla ilgilenmektedir”
Pazarlama departmanı ve Müşteri Hizmetleri sayfalarında alternatif kalıplar var.
CLAUDE.md içine yasak kelime listesi koymak en pratik çözüm:
## Yasak Kalıplar
- "Sayın değerli", "ilginiz için teşekkür"
- "En içten saygılarımla", "hoş bir gün"
- Yerine: "Merhaba [İsim]", "İyi günler", "Soruların için teşekkürler"
Şablon Kütüphanesi sayfasında rol bazlı doğru kalıplar var.
6. “Sen” mi “Siz” mi?
Türkçe “siz” hem çoğul hem nezaket. Promptta net olun:
“Tek müşteriye yazıyorum — ‘siz’ diliyle, ama mesafeli değil. ‘Sayın’ yok, ‘Merhaba [Ad]’ var.”
“Şirketin web sitesinde — ‘[müşteriler]’ çoğul, ‘siz’ diliyle (‘biz size yardım ederiz’).”
Claude’a tercih bırakırsanız her seferinde farklı seçer.
7. Türkçe Karakterler ve Şapka
Bazı durumlarda Claude Türkçe karakterleri (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) kaybedebilir veya yanlış kullanabilir — özellikle:
- Çok uzun çıktılarda
- Kod blokları içinde
- Türkçe-İngilizce kayma anında
Önemli yazılarda final kontrolü kendiniz yapın. Otomatik üretimlerde (örn. Scheduled Tasks çıktısı) bir post-process kontrol ekleyin.
8. Cinsiyet Belirsizliği — Avantaj
Türkçe’de gramatik cinsiyet yok (“o” eril/dişil ayırmaz). Bu Claude’un cinsiyet-tarafsız yazmasını kolaylaştırır:
- İngilizce: “she/he”, “their” — çoğu zaman tartışmalı
- Türkçe: “o” — doğal olarak nötr
İK, hukuk, akademik yazılarda bu avantaj kullanılır:
“İK belgesinde tüm referanslar ‘çalışan’ veya ‘kişi’ olarak. ‘Bay/Bayan’ yerine ‘Sayın’. ‘O’ zamiri gerektiğinde sorun değil — Türkçe nötr.”
9. Sektörel Türkçe — Şirket İçi Jargon
Türkiye’deki şirketlerin iç jargonu çok sektörel:
- Finans: “kapama”, “valör”, “rep”, “swap”
- Hukuk: “harç”, “vekalet”, “icra”, “tedbir”
- Üretim: “fire”, “vardiya”, “kademe”, “OEE”
- IT: “patch”, “deploy”, “uptime”, “downtime”
CLAUDE.md içine şirket içi sözlük koyun:
## Şirket Akronimleri ve Jargon
- PMV: Proje Müdürü Vekâleti
- "Kara Hat": Anadolu üretim tesisi
- "Yumuşak deadline": tarih önemli ama bir gün kaymak suç değil
- "Sıkı deadline": kaymaz, müşteri sözleşmesinde geçer
10. Soru Tipinin Etkisi
Türkçe soru tipleri farklı yanıt çağrıştırır:
| Soru tipi | Örnek | Claude’un eğilimi |
|---|---|---|
| Açık uçlu | ”Bu konuda ne düşünüyorsun?” | Uzun, dağınık |
| Yapılandırılmış | ”3 ana açıdan değerlendir: maliyet, risk, hız” | Net, tabloya yatkın |
| Karşılaştırmalı | ”X mi Y mi, hangisini neden?” | Argümanlı |
| ”Nasıl” sorusu | ”Nasıl yaparım?” | Adım adım |
| ”Neden” sorusu | ”Neden böyle?” | Açıklayıcı |
Ne istediğinizi sezmesinden değil, soruyu doğru sormaktan kalite çıkar. Temel İlkeler ve 4D Çerçevesi bunu derinleştirir.
11. Vurgu ve Önem
Türkçe’de vurgu için sözcük sırası önemlidir:
- “Bu raporu yarın vermeliyim.” — yarın vurgulu
- “Bu raporu yarın vermeliyim.” — vermek vurgulu
- “Bu raporu yarın vermeliyim.” — bu spesifik rapor
Promptta önemli olanı kalın yazın veya başa alın:
“Yarın saat 17:00’a kadar [müşteri] için sözleşme taslağı hazırla.”
12. Hızlı Test
Yeni bir prompt yazdığınızda Türkçe kalitesini test edin:
- Promptu yazın, Claude’a verin
- İlk yanıtı okuyun — 3 sorun arayın:
- Klişe / pazarlama dili var mı?
- Kayıt tutarlı mı (samimi-resmî kayma yok mu)?
- Türkçe karakter kaybı var mı?
- Bulduğunuz sorunları promptta düzeltin
- Bu süreci 2-3 kez yineleyin → kalıcı şablon oluşur
Prompt İterasyonu sayfası bu döngüyü detaylandırır.
Pratik Şablon
Türkçe iş prompt’u için temel iskelet:
Görev: [Ne istiyorsun]
Bağlam:
- Kim için: [müşteri / iç ekip / kamu]
- Hangi kayıt: [resmî-iş / samimi-iş / nötr]
- Hangi format: [e-posta / rapor / liste / tablo]
- Uzunluk: [3 cümle / 1 paragraf / 2 sayfa]
Kurallar:
- Türkçe-first, klişe yasak
- [özel kurallar]
Şu örneklere benzeyen tarz:
[1-2 referans örnek]
Üret.
İlgili Sayfalar
- Türkçe Performansı — Genel kalite tablosu
- Temel İlkeler — Genel prompt mantığı
- 4D Çerçevesi — Delegation/Description/Discernment/Diligence
- Prompt Kataloğu — Hazır Türkçe şablonlar
- Çıktı Formatı — Format kontrolü
- Few-Shot Örnekleme — Örnekle öğretme
- Yaygın Hatalar — Tipik prompting hataları
- CLAUDE.md / Hata Ayıklama — Dil sorunları çözümü
Son güncelleme: